بلدرچین
تخم بلدرچین
بوقلمون
متن مقاله :: ورود به دنیای زیبا و جذاب کبک - 1
ورود به دنیای زیبا و جذاب کبک - 1
نگارنده: دکتر محمد جندقیان
موضوع: کبک
تاریخ ثبت: 1393/07/16

 

کبک از نظر شکل ظاهری بسیار جذاب است ادغام رنگهای قهوه ای –خاکستری وزرد در پرها ظاهر کبک را زیبا کرده است.خط سیاه کشیده شده در سر-دور چشمها و گردن کبک و هم چنین رنگ قرمز در منقار –ساق پا ها و پلکها زیبایی کبک را دوچندان کرده است.کبک به جهت لذیذ بودن گوشت آن بسیار مورد توجه میباشد .گوشت کبک علاوه بر لذیذ بودن طبع گرم و بوی نسبتا مطبوعی دارد.گوشت کبک حاوی فسفر-آهن-منیزیم-گوگرد و همچنین دارای درصد پروتیین بیش از گوشت سایر پرندگان میباشد.پروتیین خام گوشت مرغ حدود20درصد-بلدرچین22درصدو کبک بیش از 24درصد است.در بین گوشتهای مصرفی در ایران گوشت کبک بیشترین درصد پروتیین خام را دارد.همچنین ترکیب مناسب اسید های امینه در گوشت کبک متناسب با نیاز انسان به اسید های آمینه ضروری بوده بنابراین به عنوان یک مکمل پروتیینی مناسب برای انسان محسوب میشود.صدای کبک یکی دیگر از جذابیتهای آن محسوب میشود هر دو پرنده نر و ماده در زمانهای مختلف صداهای متفاوتی از قبیل هشداری –جنگی و جنسی تولید می کنند بیشترین صدایی که از این پرنده شنیده میشود آوای چک(چوک)(chuk)است که بسیار زیباست.برای بسیاری از تولید کنندگان طولانی بودن زمان پرورش کبک نسبت به پرندگانی مانند بلدرچین یک جذابیت در نظر گرفته میشود به این دلیل که زمان بیشتری را با این پرنده سپری میکنند و از دیدن آن لذت میبرند.از دیگر جذابیتها میتوان به شکار این پرنده در مناطق شکار آزاد اشاره کرد که به منظور سرگرمی و استفاده از گوشت ان انجام میشود.با توجه به جذابیتهای کبک بازار مصرف برای محصولات کبک در حال رشد است بنابراین مراکزی به صورت صنعتی نیز با هدف تولید محصولات در حجم وسیع در حال شکل گیری هستند تا بتوانند محصولات مورد نیاز کسانی که امکان پرورش این پرنده سودمند را ندارند تامین کنند.

 

 

ورود به دنیای زیبا و جذاب کبک

کبک از نظر شکل ظاهری بسیار جذاب است ادغام رنگهای قهوه ای –خاکستری وزرد در پرها ظاهر کبک را زیبا کرده است.خط سیاه کشیده شده در سر-دور چشمها و گردن کبک و هم چنین رنگ قرمز در منقار –ساق پا ها و پلکها زیبایی کبک را دوچندان کرده است.کبک به جهت لذیذ بودن گوشت آن بسیار مورد توجه میباشد .گوشت کبک علاوه بر لذیذ بودن طبع گرم و بوی نسبتا مطبوعی دارد.گوشت کبک حاوی فسفر-آهن-منیزیم-گوگرد و همچنین دارای درصد پروتیین بیش از گوشت سایر پرندگان میباشد.پروتیین خام گوشت مرغ حدود20درصد-بلدرچین22درصدو کبک بیش از 24درصد است.در بین گوشتهای مصرفی در ایران گوشت کبک بیشترین درصد پروتیین خام را دارد.همچنین ترکیب مناسب اسید های امینه در گوشت کبک متناسب با نیاز انسان به اسید های آمینه ضروری بوده بنابراین به عنوان یک مکمل پروتیینی مناسب برای انسان محسوب میشود.صدای کبک یکی دیگر از جذابیتهای آن محسوب میشود هر دو پرنده نر و ماده در زمانهای مختلف صداهای متفاوتی از قبیل هشداری –جنگی و جنسی تولید می کنند بیشترین صدایی که از این پرنده شنیده میشود آوای چک(چوک)(chuk)است که بسیار زیباست.برای بسیاری از تولید کنندگان طولانی بودن زمان پرورش کبک نسبت به پرندگانی مانند بلدرچین یک جذابیت در نظر گرفته میشود به این دلیل که زمان بیشتری را با این پرنده سپری میکنند و از دیدن آن لذت میبرند.از دیگر جذابیتها میتوان به شکار این پرنده در مناطق شکار آزاد اشاره کرد که به منظور سرگرمی و استفاده از گوشت ان انجام میشود.با توجه به جذابیتهای کبک بازار مصرف برای محصولات کبک در حال رشد است بنابراین مراکزی به صورت صنعتی نیز با هدف تولید محصولات در حجم وسیع در حال شکل گیری هستند تا بتوانند محصولات مورد نیاز کسانی که امکان پرورش این پرنده سودمند را ندارند تامین کنند.

ویژگی های گوشت-تخم و سایر محصولات کبک

تخم و گوشت پرندگان به دلیل داشتن مقدار کمتر چربی و کلسترول نسبت به گوشت قرمز و از طرفی پروتیین یشتر از ارزش غذایی بالاتری برخوردارند.تخم کبک علی رغم کوچک بودن آن (یک سوم تخم مرغ )نسبت به تخم مرغ دارای 5 برابر فسفر -5/7 برابر آهن-6برابر ویتامین B1(تیامین) و 15 برابر ویتامین B2(ریبوفلاوین) میباشد.تخم کبک حاوی انواع اسیدهای آمینه کمیاب و پروتیین زیاد میباشد تخم کبک در مقایسه با تخم بلدرچین و مرغ بسیار خوش طعمتر است بنابراین برای کودکان که به دنبال غذاهای خوش مزه هستند بسیار مناسب است میزان پروتیین در گوشت کبک در مقایسه با سایر پرندگان 5تا10 درصد بیشتر میباشد در هر 100 گرم گوشت کبک 5/24 گرم آلبومین-4/1 گرم چربی و حدود 1 تا 5/1 گرم مواد معدنی وجود دارد گوشت این پرنده حاوی فسفر-منیزیم-آهن-گوگردو پتاسیم به مقدار قابل توجهی میباشد طبع گوشت کبک گرم و زود هضم میباشد مقدار چربی و کلسترول در تخم و گوشت کبک نیز در مقایسه با سایر پرندگان کمتر است مصرف تخم و گوشت کبک برای تقویت قوای فکری و جنسی –برطرف کردن ضعف عمومی بدن-درمان فشار خون –بیخوابی-عقب افتادگی جسمی –تقویت دستگاه گوارش کبد-طحال-درمان آسم و پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی موثر میباشد.در طب سنتی مصرف جگر کبک به صورت خام در درمان بیماری صرع توصیه شده است.زهره(صفرا) کبک به همراه روغن زیتون برای تقویت حافظه و چشم توصیه میشود مغز کبک جهت برطرف شدن یرقان مصرف میشود.

مزایای تولیدی پرنده از لحاظ اقتصادی

کبک پرنده ای است که نسبت به بلدرچین دوره پرورش طولانی در حدود5/3 ماه دارد از طرفی سن بلوغ پرنده هم نسبتا بالا است و در سن حدود6 ماهگی به بلوغ میرسد ولی به دلیل ارزش غذایی بالایی که تولیدات آن دارد و هم چنین مصرف کنندگان خاصی که محصولات آن دارد از لحاظ اقتصادی میتواند درآمد زا باشد.با توجه به اینکه گوشت و تخم کبک نسبت به سایر مواد هم رده و پروتیینی قیمت بالاتری دارد در صورت تولید با قیمت مناسب سود قابل توجه ای عاید پرورش دهنده میشود .

 

محدودیتهای پرورش و تولید کبک

دوره پرورش کبک به نسبت سایر پرندگان بیشتر است کبک در سن4-3 ماهگی برای کشتار ودر سن 6-5 ماهگی برای تخم گذاری آماده میشود این در حالی است که مثلا بلدرچین در 40 روزگی به سن کشتار و 50-45 روزگی به سن تخمگذاری میرسد در تولید کبک نباید به یکباره حجم زیادی پرنده پرورش داد بدون اینکه از قبل برای آن برنامه ریزی کرد باید بتوانیم قبل از تولید تخم و گوشت کبک ابتدا بازار را خوب شناسایی کنیم با فروشندگان و تامین کنندگان محصولات کبک دوستانه مذاکره کنیم و با عقد قراردادهایی همکاریمان را محکمتر کنیم به علت گران بودن گوشت و تخم کبک مصرف انها برای مردم به صرفه نبوده در نتیجه تولید زیاد این محصولات مناسب نبوده مگر اینکه بتوان تولید را با بازار هماهنگ کرد در ایران بیشتر مصرف کنندگان افرادی هستند که یا ازنظر مالی مشکلی ندارند و یا به علت یک بیماری خاص توسط پزشک مصرف اینگونه مواد غذایی به آنها تجویز شده است .

در ایران برای کشتار کبک به صورت صنعتی اقدامی صورت نگرفته است و این برای پرورش دهندگان کبک یک معظل میباشد که سبب میشود پرورش دهنده حتما در مزرعه خود فضایی برای کشتارگاه در نظر گرفته و کار کشتار را خود در مزرعه انجام دهد و این موضوع هزینه هایی برای پرورش دهنده به وجود می آوردبا توجه به اینکه در ایران اتحادیه ی مشخصی جهت نظم دادن به بازار فروش محصولات پرندگانی مانند کبک و بلدرچین وجود ندارد بعضی اشخاص را که تمایل به پرورش این پرندگان دارند از شروع کار باز میدارد همانند سایر پرورش دهندگان طیور یکی از مشکلات تولید کنندگان کبک نوسان قیمت مواد اولیه مانند سویا و ذرت و افزایش قیمت سوخت میباشد.

محدودیتهای پرورش:

1-گران بودن گوشت و تخم آن

2-عدم دسترسی به کشتارگاه صنعتی

3-طولانی بودن دوره پرورش

4-نبودن اتحادیهای  جهت نظم دادن برای فروش

5-نوسان قیمت مواد اولیه مانند سویا و ذرت

مقاومت و حساسیت به بیماری ها

با توجه به خصوصیات ژنتیکی کبک وهم چنین دستکا ریهای ژنتیکی کمتری که بر روی کبک انجام شده نسبت به سایر طیور به اکثر بیماریهای متداول طیور مقاومت بیشتری دارد ولی به هر حال در صورت فراهم نبودن شرایط محیطی و هم چنین عدم رعایت اصول بهداشتی میتواند در معرض آلودگی و ابتلا به بیماری قرار بگیرد کبک نسبت به پرندگان صنعتی مانند مرغ گوشتی و یا تخم گذار سازگاری خوبی در شرایط خانگی و روستایی دارد چرا که در واحدهای خانگی امکانات لازم برای فراهم کردن محیط عاری از عوامل بیماری زا در دسترس نیست و این پرنده میتواند در این شرایط رشد کرده و تولید داشته باشد.

وضعیت پرورش در ایران و واحدهای دارای مجوز

شروع هر کار اقتصادی با انجام د ادن مراحل قانونی بهترین نتیجه ممکن را دارد داشتن مجوز قانونی به کار تولیدی اعتبار میدهدبنابراین بهتر است قبل از شروع تولید به گرفتن مجوزهای قانونی اقدام کنیم تا از همان ابتدای کار نظم  بیشتری به مجموعه خود بدهیم در ایران واحدهای زیادی به کار پرورش کبک مشغول میباشند اما تعداد محدودی از آنها دارای مجوز قانونی میباشند پرورش کبک بیشتر از نوع سنتی بوده و علاقه مندان به این پرنده به جهت علاقه ی خود بدون هیچ برنامه ریزی اولیه ای وارد این کار میشوند نخستین مزرعه پرورش کبک کشور توسط بخش خصوصی در شیراز راه اندازی شده است در استان یزد سه واحد پرورش کبک فعال هستند میتوان از شهرستانهای تفت و اردکان به عنوان عمده ترین مراکز پرورش کبک استان یزد نام برد در سالهای اخیر نیز مجوزهای جدید برای چند واحد پرورش کبک در نقاط مختلف ایران صادر شده است.

نژادهای رایج کبک ایران

کبکها دارای نژادهای متفاوتی هستند ودر مناطق مختلف پراکنده اند با توجه به تنوع کبک در مناطق مختلف و عدم توجه به پرورش صنعتی آنها در اینجا به ذکر چند نژاد مهم کبک پرداخته میشود.

1-کبک دری(TETRAOGAIIUS CASPICUS):

کبک دری در مناطق شرق ترکیه –ارمنستان-افغانستان و منطقه وسیعی از دامنه های سلسله جبال البرز در شمال ایران یافت میشود نژاد بومی اصیل ایران است رنگ آن خاکستری با پرهای سفید است شکم این نوع کبک تیره و در انتها قرمز میباشد در پهلوهای کبک دری رگهای طولی پهن به رنگ دارچینی دیده میشود طرح خاص صورتش که شامل نوار چشمی و گلوی سفید –خط خاکستری پررنگ کنار گردن است که از فاصله نزدیک قابل تشخیص می باشد جثه کبک دری به نسبت بزرگ میباشد وزن کبک دری در حدود 5/2 کیلوگرم است در پرتگاه هایی با شیب تند –کوهستان های صخره ای و قلل مرتفع با گیاهان اندک و پراکنده ودر ارتفاع بین 3500-1800 متری زندگی می کند در میان سنگها و اغلب در لبه صخره های مرتفع آشیانه می سازد در زمستان های سرد به ندرت مهاجرت می نماید

2-کبک معمولی (ALECTORIS  CHUKAR):

پرنده ای آشنا و فراوان است که به وسیله سطح پشتی –خاکستری-نخودی رنگ با نوار سیاه رنگ دور چشمها و پاهای قرمز رنگش مشخص میشود در دامنه ها و شیبهای کوهستانی و سنگلاخ یافت  معمولا در نواحی پر درخت دیده نمی شود در نواحی خشک صبح زود و یا عصر اطراف چشمه ها جمع میشوند شایان ذکر است که کبک چوکار بومی ایران است و به رغم کاهش قابل توجه اش در طی 25 سال گذشته هنوز به تعداد فراوان زاد و ولد میکند.کبک چوکار در شرایط پرورشی تا حدود 4-3 ماهگی به وزنی در حدود 400 تا 600 گرم میرسد در زمان بلوغ نرهای کبک چوکار به وزنی در حدود 800 گرم و ماده ها در حدود 650 گرم میرسند.

جنس نر در کبک چوکار یک سیخک کوچک در قوزک پا دارد کبک نر علاوه بر چثه بزرگتر و سنگینتر دارای سر بزرگتر نسبت به جنس ماده می باشد این در حالی است که در مورد بلدرچین جنس نر نسبت به جنس ماده سبکتر است.

3-تیهو(GRISEOGULARIS  AMMOPERD)

تیهو از کبک معمولی کوچکتر است در زمان پرواز پرهای دم به رنگ بلوطی دیده میشود در پرنده نر تیهو سر و گلو به رنگ خاکستری است و نوار چشمی پهن و سفیدی که در بالا و پایین ان خط سیاهی است دارد در پهلوهای پرنده نر 5 تا7 نوار دارچینی بلوطی وجود دارد که رگهای سیاه با رنگ آمیزی خاکستری در لابه لای آن دیده میشود پرنده ماده تیهو به رنگ شنی کم رنگ و یک دست و بدون رنگ آمیزی در قسمت سر پهلوها است.

آینده صنعت و دورنمای تولید کبک

با پیشرفت تکنولوژی و افزایش سطح زندگی مردم توجه بیشتری به سلامتی و تغذیه خود میکنندمصرف کنندگان بجای خرید مواد غذایی ارزان و معمول به دنبال غذاهایی با ارزش غذایی بالا و همچنین غذاهای سالم هستند.هر چند همه اقشار جامعهبه تغذیه خود توجه ندارند اما تعداد افرادی که امروزه بهداشت تغذیه آنها در اولویتهای اول زندگی قرار دارد کم نیستند روز به روز بر مصرف مواد خوراکی سالم و با ارزش غذایی بالا افزوده میشود و کبک هم جزو این گروه از مواد است.سالها پیش زمانی که مقدار ناچیزی از گوشت کبک در ایران مصرف میشد تصمیم گرفتیم مقداری تخم کبک هم در کنار تخم بلدرچین به بازار عرضا کنیم با توجه به اینکه شاید برای اولین بار بود که تخم خوراکی کبک به بازار عرضا میشد بسیاری از همکاران از شکست این محصول مطمئن بودند و دلیل آنها هم بالا بودن قیمت تخم کبک نسبت به تخم مرغ و تخم بلدرچین بود با اینحال مقداری تخم کبک که در آن زمان بسته بندی مناسبی هم نداشت در سطح فروشگاهها به صورت آزمایشی پخش شد و بعد از یک هفته استقبال به حدی زیاد شد که ما نتوانستیم از عهده تامین آن برآییم وقتی مصرف کنندگان برای اولین بار مزیتهای آن را احساس کردند به مشتریان دائمی تبدیل میشوند امروزه علی رغم اینکه تخم کبک قیمت نسبتا بالایی دارد ولی مشتریان خاص خود را دارد و روز به روز در حال رشد است.

نمای کلی و بخشهای تولیدی مورد نیاز صنعت پرورش کبک

تولید محصولات کبک در مقیاس محدودی انجام میشود از طرفی بازار و علاقه مندان محدودی نیز دارد بنابراین تولید نیز دارای محدودیتهای زیادی است بدین معنی که برخی از مواد اولیه تولید همه جا در دسترس نیست و تولید کننده باید مواد اولیه و برخی لوازم را خود تهیه کند به عنوان مثال دان مورد نیاز معمولا میتواند توسط کارخانه های خوراک تولید وتامین شودولی تخم نطفه دار و یا جوجه همیشه و همه جا در دسترس نیست به همین دلیل واحدهای پرورش کبک همانند اکثر واحدهای پرورش بلدرچین به صورت یک مجموعه کامل فعالیت میکنند در یک واحد پرورش کبک معمولا بخش گله مولد –جوجه کشی –پرورش جوجه و کشتار و بسته بندی وجود دارد البته با توجه به اینکه امکان کشتار کبک در خط کشتار بلدرچین تا حدودی وجود دارد در صورت دسترسی به خط کشتار صنعتی بلدرچین می توان کشتار را در این کشتارگاهها انجام داد مدیریت هر یک از بخشهای تولید کبک نیازمند توجه بوده و نیاز به سرمایه گذاری و مدیریت خاص خود میباشد که در این کتاب در مورد هر بخش تولیدی کبک توضیح داده خواهد شد در صورتی که رشد صنعت پرورش کبک ادامه پیدا کند احتمالا در آینده بخشهای مختلف تولید از یکدیگر تفکیک شده و به صورت مستقل فعالیت خواهند کرد به عنوان مثال مراکزی میتوانند فقط کار نگهداری گله مولد و جوجه کشی را انجام دهند و یا مراکزی فقط کار پرورش را انجام دهند خوشبختانه در حال حاضر واحدهای تولیدی ایجاد شده اند که قادرند تخم نطفه دار و یا جوجه یک روزه تولید کنند در شرایط خانگی و یا روستایی که معمولا افراد قادر به نگهداری تعداد محدودی پرنده هستند در صورت عدم دسترسی به مراکز تهیه جوجه یک روزه نیز میتوانند با تهیه دستگاههای جوجه کشی خانگی اقدام به پرورش کبک کنند.

هدف پرورش مشخصی داشته باشیم.

یک پرورش دهنده کبک در ابتدا باید هدف خود از پرورش را مشخص کند آیا به منظور تولید گوشت این مجموعه را راه اندازی کرده است و یا قصد تولید تخم یا تولید جوجه را دارد برای دستیابی به هدف اول یعنی تولید گوشت می توان با خرید جوجه یک روزه و بزرگ کردن آنها تا سن سه تا چهار ماهگی به این هدف رسید و در پایان پرنده ها را برای انجام مراحل کشتار و بسته بندی به کشتار گاه و سپس کارخانه بسته بندی تحویل داد اگر پرورش دهنده قصد تولید تخم خوراکی را دارد در مجموعه خود نیازی به نگه داشتن کبک نر ندارد میتواند با خرید جوجه یک روزه و پرورش دادن انها تا سن 5 الی 6 ماهگی به این هدف خود دست یابد اما اگر قصد تولید تخم نطفه دار را دارد باید در گله خود پرندگان را به نسبت 3 به 1 یعنی به ازای هر3 پرنده  ماده یک پرنده نر نگهداری کند برای تولید جوجه یک روزه به تخم نطفه دار –دستگاه جوجه کشی و اتاقی مناسب برای نگهداری تخمها نیاز میباشد که پرورش دهنده می تواند با جمع اوری 3 بار در روز تخمهای نطفه دار و ضد عفونی کردن آنها در اتاق مناسب (از نظر دما و رطوبت) نگهداری کند و با گذاشتن در دستگاه جوجه کشی بعد از حدود 24 روز جوجه یک روزه تولید کرده و به پرورش دهندگان کبک گوشتی و تخم گذار  بفروشد بنابراین میتوان با در نظر گرفتن اینکه قصد تولید کدام یک از محصولات کبک را داریم در یک زمینه اقدام نموددر ابتدای پرورش کبک لازم است که هدف خود از پرورش را مشخص نموده و در راستای آن هدف برنامه ریزی کرد.

ویژگی های سالن پرورش کبک

محل پرورش کبک همانند محل نگه داری سایر پرندگان بایستی به صورتی احداث شود که بتوان شرایط محیطی و بهداشتی را کنترل کرد اصول ساختمانهای مورد نیاز پرورش کبک براساس  اصول ساختمانهای طیور است و در زمان ساخت باید به این اصول توجه داشت در اینجا فقط به چند اصل بسیار ضروری در ساختمانهای پرورش کبک اشاره میشود.

1-محل ساختمان:

در خصوص ایجاد واحدهای بزرگ و صنعتی اولین قدم برای شروع ساخت اخذ مجوزهای قانونی و بررسی کارشناسان مربوطه است که برای این کار باید به امور دام جهاد کشاورزی منطقه مراجعه شود به طور کلی محل ساختمان پرورش کبک باید در فاصله مناسب از منازل مسکونی و سایر واحد های دامپروری و صنعتی باشد که بر اساس کتاب نظام دامپروری  واحد های پرورش کبک از محدوده شهرها 600 متر-محدوده روستاها 200 متر از واحد های پرورش دام و طیور 400 متر –از کشتارگاه 1000 متر –از کارخانه خوراک دام وطیور 400 متر –از حریم جاده 100 متر –از حریم رودخانه 40 متر و از سایر صنایع 400-200 متر فاصله داشته باشد (منبع کتاب نظام دامپروری کشور)

از لحاظ عوارض جغرافیایی هم باید قابلیت دسترسی و حمل و نقل به مجموعه پرورش کبک وجود داشته باشد رعایت فاصله مناسب از عوامل ایجاد شده استرس همانند جاده فرودگاه –راه آهن –کارخانجات نیز به دلیل حساسیت خاصی که کبک به صداهای محیطی دارد بسیار ضروری است ساختمانهای کوچکی که در منازل و روستاها به این فعالیت اختصاص داده میشوند هر چند فواصل مناسب رعایت نمیشود ولی در هر صورت باید در همان فضای محدود نیز بهترین مکان که از لحاظ آلودگی های صوتی و بهداشتی در دسترس است به کار پرورش کبک اختصاص داده شود عدم رعایت اصول اولیه ساختمانهای طیور در زمان ایجاد مکان مناسب پرورش سبب میشود که سرمایه گذاری انجام شده بازدهی نداشته باشد ساختمانهای پرورش بخش عمده ای از سرمایه گذاری اولیه را به خود اختصاص میدهند.در صورتی که ساختمانهای موجود تغییر کاربری داده شده و برای پرورش کبک استفاده میشوند باید تغییرات جزیی در ان انجام شده و برای استفاده در پرورش کبک بهینه شوند.

2-محل قرارگیری هر یک از بخشها

در صورت ایجاد یک مجموعه پرورش کبک که بخشهای مختلف تولیدی دارد باید بخشهای مختلف را از یکدیگر تفکیک کرد و با توجه به شرایط هر بخش محل مناسب را برای هر کدام اختصاص داد به عنوان مثال در صورتی که مجموعه شما دارای دو بخش جوجه کشی و پرورش است با توجه به شرایط خاصی که محل قرار گرفتن دستگاههای جوجه کشی لازم دارند باید تمیز ترین مکان به دستگاههای جوجه کشی اختصاص داده شود چیدمان ساختمانهای پرورش کبک وابستگی زیادی به فضای در اختیار دارد که در زیر به چند مورد اشاره میشود

1-بخش انبار خوراک یا کارخانه خوراک:

این بخش باید در قسمت ورودی مجموعه باشد تا کامیونهای حمل دان که معمولا بین سایر واحدهای دامپروری در رفت آمد هستند آلودگی را به محوطه وارد نکنند کارخانه خوراک باید در معرض کمترین آلودگیهای محیطی قرار گیرد چرا که در صورت ورود آلودگی به کارخانه خوراک به سرعت آلودگی در کل مجموعه پخش خواهد شد.

2-بخش جوجه کشی:

با توجه به اینکه جوجه در زمانی که در داخل تخم است و همچنین بعد از تولد حساسیت زیادی به عوامل بیماری زا دارد بنابراین ساختمان جوجه کشی باید در معرض کمترین الودگی باشد مسیر دسترسی به ساختمان جوجه کشی نیز باید به نحوی باشد که بتوان تخم تولید گله مولد را به راحتی به ان انتقال داد و جوجه تولیدی را به سالن پرورش منتقل کرد ساختمان جوجه کشی باید در محلی به دور از سالنهای پرورش و یا سایر عوامل تولید کننده آلودگی از قبیل کشتارگاه و یا سالن مولدان باشد و جهت وزش باد به نحوی باشد که نتواند به راحتی آلودگی را از قسمتهای آلوده به بخش جوجه کشی منتقل کند.

3-بخش گله مولد:

با توجه به اینکه گله مولد مسنترین پرنده در مجموعه پرورش میباشد معمولا مقاومت بالایی به عوامل بیماری زا دارد بنابراین محل احداث سالن گله مولد باید طوری ایجاد شود که نتواند آلودگیها را به سایر بخشهای تولیدی از قبیل بخش پرورش و یا جوجه کشی انتقال دهد.

4-بخش پرورش جوجه:

با توجه به اینکه طول دوره پرورش کبک در حدود5/3 ماه است معمولا در واحدهای پرورش کبک چند سن مختلف پرنده نگهداری میشود بنابراین تفکیک هر بخش از یکدیگر بسیار ضروری است با توجه به حساسیت جوجه های کبک در روزهای اول محل ساختمانهای پرورش باید در معرض کمترین آلودگی قرار کیرند.

5- بخش کشتار و بسته بندی:

در صورتی که بخش کشتار و یا بسته بندی نیز در داخل مجموعه انجام میشود باید توجه ویژه به آلودگیها و ضایعات کشتار گاهی داشت معمولا بخش کشتارگاه آلوده ترین قسمت از لحاظ پرورش محاسبه میشود بنابراین باید دورترین مکان ممکن در مجموعه که امکان انتقال آلودگی به سایر بخشها از قبیل انبار خوراک-جوجه کشی –بخش پرورش و مولدان را نداشته باشد ایجاد شود.

3-عایق بودن ساختمان

امروزه با توجه به محدودیت منابع تامین انرژی و هم چنین افزایش چشمگیر قیمت انرژی باید در زمان احداث ساختمانها به مصرف بهینه انرژی در ساختمانها توجه ویژه داشت با توجه به اینکه پرورش کبک نیاز قابل توجهی به سوخت دارد باید اصول عایق بندی ساختمان ها رعلیت شود در پرورش کبک در بخش جوجه کشی عمده ترین مصرف انرژی در دستگاه های جوجه کشی انرژی برق است از طرفی در بخش جوجه کشی باید دمای ساختمان جوجه کشی به صورت یکنواخت کنترل شود بنابراین در فصول سرد سال نیاز به وسایل گرمایشی ودر فصول گرم سال نیاز به وسایل خنک کننده میباشد.در ساختمانهای مولدان نیز باید در طول پرورش دمای محیط کنترل شود از طرفی با توجه به نیاز نوری پرنده باید طراحی های لازم انجام شود بنابراین عایق بودن سالن مولدان نقش مهمی در بهبود تولید و صرفه جویی در هزینه های تولید دارد. در ساختمانهای مورد نیاز برای بخش پرورش جوجه کبک عایق بودن ساختمانها بسیار باید مورد توجه قرار گیرد چرا که جوجه ها در روزهای اول دمایی در حدود 35 درجه سانتیگراد لازم داشته و برای تامین این دما علاوه بر نیاز به وسایل گرمایشی –عایق بودن سالن نیز نقش مهمی در تنظیم دمای سالن دارد از طرفی در پایان دوره پرورش که پرنده معمولا به دمایی در حدود 24 درجه سانتیگراد نیاز دارد در فصول گرم سال که دمای محیط بسیار بیشتر از دمای مورد نیاز است با عایق کردن سالن میتوان شرایط دمایی مناسب را فراهم نمود.

4-قابلیت شستشو و ضد عفونی:

رعایت اصول بهداشتی در سالنهای پرورش کبک همانند سایر پرندگان بسیار ضروری میباشد بنابراین باید ساختمانهای مورد استفاده به راحتی قابلیت شستشو و ضد عفونی داشته باشندهم چنین مواد مورد استفاده در داخل سالن و به خصوص کف باید مقاومت مناسبی در برابر آب و مواد ضد عفونی کننده داشته باشند معمولا کف ساختمانهای پرورش کبک از بتن مقاوم ساخته شده و دیوارها نیز باید قابلیت شستشو تا سقف را داشته باشند.

5-صرفه اقتصادی:

هر چه بتوانیم شرایط لازم برای پرورش پرنده را فراهم کنیم معمولا بازدهی مناسبی خواهیم دید اما در دامپروری همیشه بهترین مصالح ساختمانی به صرفه ترین نیستند بنابراین باید علاوه بر مناسب بودن ساختمانها به قیمت انها نیز توجه داشت و از به صرفه ترین مصالح استفاده کنیم برای این کار از کارشناسان عمران و شرکتهای سازنده باید کمک گرفت.

تجهیزات مورد نیاز برای پرورش

با مشخص کردن هدف خود از پرورش کبک تجهیزات برای پرورش این پرنده در سنین مختلف نیز باید تفکیک شوند با توجه به اینکه گروههای مختلف پرورشی شرایط محیطی متفاوتی از نظر دما-رطوبت و تهویه نیاز دارند این تفکیک تجهیزات برای سنین مختلف بسیار ضروری و از نظر اقتصادی نیز به صرفه خواهد بود. به طور کلی برای پرورش یک دوره نیاز به امکاناتی از قبیل :آب-برق-سوخت-سیستم گرمایشی و سرمایشی-سیستم تهویه-آبخوری –دانخوری-دماسنج-رطوبت سنج-قفس و غیره میباشد.دان خوری ها انواع مختلفی دارند که معمولترین انها دانخوری ناودانی –خورشیدی-زنجیره ای و اتوماتیک میباشد و آبخوری نیز انواع قطرهای (نیپل)کله قندی-نیمه اتوماتیک و سیفونی دارد آبخوری و دان خوری ها باید به تعداد کافی و قابل دسترس برای پرنده (به خصوص در روزهای اول پرورش ) باشند نیاز پرنده به آب تقریبا دو برابر دان میباشد بنابراین باید آب آشامیدنی سالم (بدون بو ومزه)به صورت ساعته در اختیار پرنده باشد برای جوجه های تازه متولد شده اندازه ارتفاع آبخوری و دانخوری نباید زیاد بلند باشد و همزمان که پرنده بزرگتر میشود ارتفاع را باید افزایش داد یک آبخوری کله قندی برای 50 قطعه کبک تا سن یک هفتگی کافی میباشد استفاده از سیستم نیپل هزینه اولیه نسبتا زیادی دارد اما این مزیت را نسبت به آبخوری کله قندی دارد که نیازی به شستشوی کامل ندارد و تنها کافیست مخزن ان شسته شود این در حالیست که آبخوری کله قندی را باید هر بار که پر میشود شست برای جلوگیری از هدر رفتن دان می توان روی دان خوری ها را با استفاده از یک توری پوشاند نکته مهم در تامین تجهیزات این است که حتما به فکر برق اضطراری برای زمان حوادث ناخواسته باشیم فکر میکنیم که باید درباره سایر تجهیزات بیشتر توضیح داده شود هیترها-کولر-تهویه

پرورش در قفس

اگر قصد پرورش کبک به منظور تولید تخم را دارید بهترین روش پرورش در قفس است اگر چه پرورش در قفس هزینه اولیه ساخت قفس را دارد اما بسیاری از مشکلات پرورش در بستر را ندارد.

مزیتهای پرورش در قفس:

فضای کمتری برای پرورش نیاز داریم (در هر متر قفس چهر طبقه حدود 100 قطعه مولد کبک می توان نگه داشت)جمع آوری تخمها با توجه به اینکه لازم است 3 بار در روز جمع آوری شوند راحتتر میباشد(در صورت داشتن شیب مناسب) تخمها در روش بستر به کود پرنده آلوده شده و بعد از گذاشتن آنها در دستگاه جوجه کشی با توجه به اینکه شرایط برای رشد میکروبها فراهم است آلودگیها از طریق پوسته به تخم نفوذ کرده و باعث تلف شدن جوجه میشود این در حالی است که در قفس این مشکل وجود ندارد( با توجه به شیب قفس-تخمها در قسمت جلو قفس رفته و در تماس مستقیم با کود نخواهند بود)جمع آوری کود راحتتر میباشد(در صورتی که از سیستم کود کش مکانیکی استفاده شود)پرورش در قفس این امکان را به پرورش دهنده میدهد که در یک سالن (البته در صورت فراهم کردن شرایط محیطی متفاوت )سنین مختلف پرنده را در قفسهای جداگانه نگهداری کند برای پرورش سنین مختلف کبک قفسهای متفاوتی وجود دارد:

جوجه کبک از یکروزگی تا حداکثر چهار هفتگی :

قفس مناسب برای این سن که به نام قفس گرم میباشد به این صورت است که منبع حرارتی مخصوصی در داخل آن قرار دارد(کبکها به تغییرات دمایی حساس هستند)

قفس مولد:در این نوع قفس نکته مهم شیب کف آن میباشد که شیب 10 درصد مناسب است.

قفس پرواربندی: جوجه ها از دو هفتگی تا چهار هفتگی در قفسهایی با طول یک متر نگهداری میشوند

مزیتهای پرورش در قفس:

1استفاده از فضای کمتر

2-جمع اوری راحتتر تخمها

3-آلوده نشدن تخمها به کود

4-جمع اوری راحتتر کود

5-نگهداری سنین مختلف پرنده در یک سالن

خلاصه قسمت اول:

طولانی بودن زمان پرورش کبک به دلیل گذراندن زمان بیشتر با ان یک جذابیت میباشد

در طب سنتی مصرف جگر کبک به صورت خام در درمان بیماری صرع توصیه شده است زهره(صفرا)کبک به همراه روغن زیتون برای تقویت حافظه و چشم توصیه میشود مغز کبک جهت برطرف شدن یرقان مصرف میشود

در تولید کبک نباید به یکباره حجم زیادی پرنده پرورش داد بدون اینکه از قبل برای آن برنامه ریزی کرد

نخستین مزرعه پرورش کبک کشور توسط بخش خصوصی در شیراز راه اندازی شده است.

به دلیل در دسترس نبودن بعضی مواد اولیه مانند جوجه و تخم نطفه دار واحدهای پرورش کبک همانند اکثر واحدهای پرورش بلدرچین به صورت یک مجموعه کامل فعالیت میکنند.

در خصوص ایجاد واحدهای بزرگ و صنعتی اولین قدم برای شروع ساخت اخذ مجوزهای قانونی و بررسی کارشناسان مربوطه است.

بهترین روش پرورش کبک به منظور تولید تخم در قفس میباشداگر چه پرورش در قفس هزینه اولیه ساخت قفس را دارد اما بسیاری از مشکلات پرورش در بستر را ندارد.

دستورالعمل اجرایی قسمت اول

1-به نزدیکترین اداره امور دام جهاد کشاورزی مراجعه نموده و یا تماس بگیرید و نحوه اخذ مجوز برای پرورش کبک را سوال کنید

2-با تولید کنندگان کبک صحبت کنید و نکات عملی لازم در زمینه پرورش را یادداشت کنید.

3-اهداف خود در پرورش کبک را یادداشت کرده و برای رسیدن به انها برنامه ریزی کنید(به صورت مکتوب)

4-با در نظر گرفتن توضیحات داده شده در این فصل در مورد محل قرار گرفتن بخش های یک مجموعه پرورشی یک نقشه جانمایی برای مجموعه خود طراحی کنید.

نظر بدهید:
* نام: * ایمیل:
* متن:
* کد امنیتی :
 
0351-8262700   info@makiandam.com
  دکتر محمد جندقیان  09133516695
  مهندس اکبر زارع هرفته  09132536557
آدرس: یزد - بلوار دانشجو - بعد از پمپ بنزین
روبروی کوچه نعیم آباد - جنب کالای برق پارسیان
کدپستی : 8916818365

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت ماکیان دام می باشد.
پیاده سازی و پشتیبانی : گروه ديبا
Designed in Narvan
Powered By DCMS 3.2
Fatal error: Call to undefined function apache_getenv() in /var/www/vhosts/makiandam.com/httpdocs/APPs/DCMS/DCMSUtils/Statistic/tpro.php on line 31